Depressie bij hartaandoeningen - hoe ontwikkelt het zich?
Een chronische hartaandoening zoals hartfalen betekent natuurlijk in de eerste plaats lichamelijke beperkingen. Dingen die vroeger vanzelfsprekend waren, zijn opeens niet meer mogelijk. Daarnaast zijn mensen die een hartaanval hebben gehad vaak in toenemende mate bezig met hun eigen sterfelijkheid. Deze ervaringen van beperking in persoonlijke vrijheid van handelen kunnen de psyche overbelasten. De getroffenen trekken zich terug en nogal wat mensen krijgen een depressie.
Er is echter ook een omgekeerde combinatie: de depressie is om andere redenen ontstaan en maakt de weg vrij voor chronische ziekten omdat het lichaam verzwakt.
Symptomen van depressie
Depressie uit zich meestal in de volgende symptomen:
- Depressie, groot verdriet
- Gebrek aan motivatie, gebrek aan energie
- Ernstige angst
- Hopeloosheid
- Het gevoel niet meer adequaat te kunnen reageren op situaties
Dit kan gepaard gaan met lichamelijke symptomen zoals gebrek aan eetlust, gewichtsverlies en slaapstoornissen. Er zijn echter ook atypische symptomen van depressie die niet altijd worden herkend of correct worden toegeschreven. Deze omvatten bijvoorbeeld gewichtstoename en een verhoogde behoefte aan slaap. Getroffen mensen zijn vaak snel beledigd als ze worden afgewezen en lijken erg lichtgeraakt tegenover andere mensen.
Familieleden en verzorgers kunnen ook worden beïnvloed
Depressie kan meer treffen dan alleen de persoon met een hartziekte. Te vaak worden de mensen vergeten die een deel van de weg met de getroffenen meemaken. Ook voor hen is de chronische ziekte van bijvoorbeeld een naast familielid een grote psychologische belasting. Velen zorgen voor de persoon naast hun eigenlijke werk en maken zich veel zorgen over de toekomst, geld of hoe ze het allemaal gaan redden. Ze bereiken de grenzen van hun veerkracht.
Wat kun je doen?
Een gezonde psyche heeft een bewezen helende werking en als je depressief wordt, kan dit je ook lichamelijk ziek maken. Het is dus heel belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Als je merkt dat je erg depressief bent, dat je gedachten in kringetjes ronddraaien of dat het dagelijks leven een grote hindernis lijkt, geef jezelf dan niet de schuld. Zo'n psychologische reactie op een ernstige chronische ziekte is heel menselijk en in geen geval een pijnlijke zwakte.
Hulp krijgen
Sluit jezelf niet thuis op uit schaamte. Het is beter om te praten over wat je dwars zit. Misschien vind je het makkelijker om er met je huisarts over te praten dan met je naasten. Zij kunnen je klachten classificeren en je eventueel doorverwijzen naar de juiste specialist of psychotherapeut. Dit is echter niet absoluut noodzakelijk, maar hangt af van verschillende factoren zoals de ernst van de symptomen.
Het is ook belangrijk om andere oorzaken uit te sluiten. Zo kan lusteloosheid bijvoorbeeld ook voorkomen bij een onderactieve schildklier.
Denk aan jezelf
Wat je nog meer kunt doen: zorg goed voor jezelf! Gun jezelf voldoende rust, gezonde voeding en positieve sociale contacten. Besteed aandacht aan wat goed voor je is. Bewegen in de frisse lucht is bewezen goed voor je humeur en zorgt ook voor belangrijke vitamine D. Een gebrek hieraan kan depressies ook verergeren.
Geef je psyche ook de tijd om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Maar zorg ervoor dat je op tijd hulp krijgt als het gevoel van depressie aanhoudt. En laat je niet ontmoedigen als je toestand niet meteen verbetert! Zelfs met professionele psychotherapeutische of medicamenteuze ondersteuning kan het een tijdje duren voordat de symptomen van depressie verdwijnen.
Externe ondersteuningsaanbiedingen
Het ministerie van Volksgezondheid, welzijn en sport biedt op haar website veel meer informatie, een zelftest en nuttige contactpersonen. Familieleden van mensen met een depressie kunnen hier ook waardevolle steun vinden. De organisatie Mind is een vereniging voor zelfhulp bij depressie. Hier vindt u veel nuttige aanbiedingen van zelfhulpgroepen en internetforums die worden gemodereerd door deskundigen. Voor veel mensen helpt de uitwisseling met andere patiënten om hun eigen ziekte beter te begrijpen en te accepteren. Bovendien is internet een laagdrempelige ingang.
Conclusie
Depressie komt vaak voor bij mensen met een chronische hartziekte. Het is belangrijk om op tijd goede ondersteuning te krijgen. De acceptatie van psychische aandoeningen is de laatste jaren sterk toegenomen in de maatschappij. Het feit dat depressie bijvoorbeeld een ernstige ziekte is, maakt het veel gemakkelijker voor de getroffenen om er openlijker mee om te gaan en vervolgens de steun te krijgen die ze nodig hebben.