Hartaandoeningen en seksualiteit: Is seks gevaarlijk voor het hart?
Veel dingen zijn vaak anders na een hartaandoening, waaronder het seksleven. Er heerst vaak onzekerheid en angst om het toch al zieke hart nog meer schade toe te brengen door seks. Getroffenen stellen uit schaamte zelden verhelderende vragen aan hun arts, maar dat hoeft niet zo te zijn. Lees hier waarom seks over het algemeen niet gevaarlijk is voor het hart en wat er nog meer belangrijk is.
Seks heeft veel voordelen voor mensen: het traint het lichaam en verlaagt daardoor de bloeddruk, plus het vermindert stress en helpt ons beter te slapen. Naast de lichamelijke aspecten heeft seks ook een effect op de psyche: het versterkt de sociale banden, wat op zijn beurt negatieve emoties zoals eenzaamheid, angst of depressie kan tegengaan. Over het algemeen is seks dus een activiteit die de gezondheid bevordert. Maar is seks nog wel gezond als je een hartaandoening hebt?
Als een snelle korte wandeling

In de regel belast seks het hart niet meer dan sneller lopen. De polsslag stijgt meestal niet boven de 130 slagen per minuut en de systolische (bovendruk) bloeddruk komt niet boven de 170 mmHg. In de geneeskunde wordt seksuele activiteit gedefinieerd als lichte tot matige lichamelijke activiteit gedurende een korte periode. Als vuistregel geldt dat als je twee trappen op kunt lopen zonder buiten adem te raken, seks geen gezondheidsrisico voor je hart zou moeten vormen.
De angst dat seks je lichamelijke conditie zal verslechteren of tot de dood zal leiden, is in de meeste gevallen ongegrond. Het risico op een hartaanval tijdens seks is extreem laag. Bovendien is dit risico licht verhoogd tijdens elke fysieke activiteit in tegenstelling tot rust, ongeacht of het gaat om een snelle wandeling of seks.
Psyche stress blokkeert seksualiteit
Deze angst voor gezondheidsproblemen heeft echter vaak gevolgen voor de seksualiteit. Daarnaast hebben hartaandoeningen zoals hartaanvallen, hartklepaandoeningen, hartritmestoornissen, aandoeningen van de bloedvaten die het hart van bloed voorzien (coronaire hartaandoeningen, CHZ) of het hartfalen dat daar vaak het gevolg van is, ook een impact op de mentale toestand. Veel dingen die vroeger mogelijk waren, worden na een hartaandoening vaak beperkt, zijn soms niet meer mogelijk of moeten langzaam worden teruggewonnen. Als gevolg hiervan ontstaan vaak angsten en soms depressies bij hartpatiënten. Dit heeft ook een negatief effect op het verlangen en de seksuele activiteit van de getroffenen en hun partners.
Voordat je begint: controle bij de dokter
Hoewel veel mensen zich schamen om het onderwerp seks met hun arts aan te snijden, maakt het voor artsen deel uit van hun normale professionele routine. Seksuele activiteit is een van de menselijke basisbehoeften en speelt daarom een rol bij het bepalen van iemands ervaren tevredenheid en kwaliteit van leven. Als deze aspecten beperkt zijn na uw hartaandoening, is het belangrijk dat u je arts in vertrouwen raadpleegt voordat u seksuele activiteit hervat. Alleen je arts kan de gezondheidsaspecten van je hartaandoening beoordelen en, indien nodig, fysieke stresstests met je uitvoeren.
Voorzichtig met medicatie
Omdat hartaandoeningen verschillende oorzaken hebben, worden ze verschillend behandeld. Hoewel sommige hartmedicijnen bijvoorbeeld de seksualiteit kunnen beïnvloeden, is het belangrijk dat je je medicatie regelmatig blijft innemen en je zorgen met je arts bespreekt. Als je seksuele disfunctie hebt, kunnen bepaalde medicijnen zoals PDE-5-remmers helpen. Tegelijkertijd zijn deze medicijnen echter niet toegestaan of kunnen ze alleen onder voorbehoud worden genomen in het geval van bepaalde hartaandoeningen en medicijnen. Daarom is het noodzakelijk dat je dit met je arts bespreekt en weet of en hoe je dergelijke medicijnen kunt nemen.
Stap voor stap terug in het (seksuele) leven
Als je je er klaar voor voelt en groen licht hebt gekregen van je arts, zijn er een paar algemene tips die je kunnen helpen bij het hervatten van seksuele activiteit.
- Zet jezelf niet onder druk en probeer uitgerust en ontspannen te zijn.
- Om extra stress te voorkomen, kies je het beste een vertrouwde omgeving en iemand die je kent en vertrouwt om mee te beginnen.
- Het is aan te raden om zware maaltijden ongeveer een uur voor de seks te vermijden. Zwaar drinken kan ook een negatief lichamelijk effect hebben.
- In het begin kun je het beste eenvoudige, fysiek niet belastende standjes uitproberen die je ademhaling niet belemmeren.
- Ligposities of posities waarbij beide personen naast elkaar liggen zijn aan te raden.
- Gebruik voorspel om geleidelijk aan de verhoogde activiteit te wennen. Neem pauzes wanneer je ze nodig hebt.
Neem de tijd en concentreer je niet op het bereiken van een orgasme. Om ook je lichamelijke conditie voor seks te verbeteren, kan regelmatige lichaamsbeweging helpen. Je kunt je conditie verbeteren onder medisch toezicht als onderdeel van een cardiosportgroep - praat hierover met je arts.
Waarschuwingssignalen dat je er nog niet klaar voor bent
Als je de volgende symptomen ervaart tijdens seks of andere lichamelijke activiteit, is het belangrijk dat je contact opneemt met je arts:
- Kortademigheid
- Pijn op de borst
- Onregelmatige pols
- Misselijkheid of indigestie
Wat gebeurt er na een hartoperatie?
In veel gevallen is het ook mogelijk om weer een actief seksleven te leiden na een bepaalde periode van herstel en revalidatie na een hartoperatie, zoals aan de hartkleppen.
Maar zelfs bij minimaal invasieve hartklepoperaties is het belangrijk dat je dit met je arts bespreekt voordat je seksuele activiteit hervat. Het is beter om je lichamelijke conditie door een arts te laten controleren voordat je weer gaat sporten.
Vergeet uw partner niet
Studies hebben aangetoond dat voor veel partners van patiënten die hartrevalidatie ondergaan, seksuele zorgen tot de meest genoemde stressfactoren behoorden. Veel stellen maken zich vooral zorgen over de geslachtsgemeenschap en zijn bang om een hartaanval te krijgen. Velen realiseren zich niet dat dit ook kan leiden tot stress en problemen in de relatie en dat dit ook een negatieve invloed heeft op de gezondheid.
Na een ernstige ziekte zoals een hartaanval of iets dergelijks is het vaak nodig om jezelf als koppel opnieuw te definiëren en mogelijk ook om nieuw of ander seksueel gedrag te vinden. Ook hier zijn er manieren om hulp en ondersteuning te krijgen. Je arts kan je hierover adviseren.
- Referenties
- Sex and heart conditions – living with heart failure. Available at: www.bhf.org.uk/informationsupport/support/practical-support/sex-and-heart-conditions Accessed: 24 September 2025.
- Cardiac rehabilitation sexual advice information. Available at: www.cuh.nhs.uk/patient-information/cardiac-rehabilitation-sexual-advice-information/ Accessed: 24 September 2025.
- Sexual counseling for individuals with cardiovascular disease and their partners: A Consensus Document from the American Heart Association and the ESC Council on Cardiovascular Nursing and Allied Professions (CCNAP).
- European Heart Journal, 2013; 34(41): 3217–3235. DOI: 10.1093/eurheartj/eht270
- Heart failure – Living with. Available at: www.nhs.uk/conditions/heart-failure/living-with/ Accessed: 24 September 2025.
- Resources for your patients. Available at: www.bsh.org.uk/resources-for-patients Accessed: 24 September 2025.
- www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/leven-met/onderlinge-relaties-en-ziektes
- www.hartpatienten.nl/advies-ondersteuning/hulp-en-advies/seksualiteit-en-zwangerschap/
9-NL-5-17015-07 02-2026

