Ziekten van de hartkleppen
Het hart heeft vier kleppen die de boezem scheiden van de hartkamer (mitralisklep en tricuspidalisklep) en de hartkamer van het bloedvat stroomafwaarts (aortaklep en pulmonaalklep) (fig. 1). De hartkleppen zorgen ervoor dat het bloed in de juiste richting wordt gepompt en dat het hart effectief kan werken.
De hartkleppen kunnen vernauwd zijn (stenose) of niet meer goed sluiten (insufficiëntie) door genetische aanleg of in de loop van het leven. Bij een acute bacteriële infectie in het lichaam kunnen ziektekiemen zich ook aan het oppervlak van de klep hechten en gevaarlijke veranderingen veroorzaken.
Wat is het verband tussen hartklepafwijkingen en hartfalen?
Als een van de kleppen op de lange termijn niet meer goed sluit, vormt dit een grote belasting voor het hart, omdat het bloed blijft terugstromen en de pompcapaciteit van het hart afneemt. Het moet harder werken om dezelfde hoeveelheid bloed te transporteren. Deze constante belasting kan leiden tot hartfalen. Mensen die al aan hartfalen lijden, kunnen ook hartklepinsufficiëntie hebben, wat de symptomen van het bestaande hartfalen verergert.
Stenose, d.w.z. de vernauwing van een hartklep, vaak door verkalking, kan ook hartfalen veroorzaken omdat er bij elke hartslag maar een kleine hoeveelheid bloed door de opening kan stromen.
Therapie van hartklepaandoeningen
Er zijn verschillende mogelijkheden om ziekten van de hartkleppen, zoals de aortaklep, mitralisklep en tricuspidalisklep, te behandelen. Je arts kan bijvoorbeeld medicijnen voorschrijven om de hartactiviteit te ondersteunen en de negatieve gevolgen van de ziekte te vertragen. Dit zijn onder andere ACE-remmers, bètablokkers en diuretica. Voor veel hartklepaandoeningen is chirurgie de voorkeursmethode. Bij een chirurgische ingreep wordt de defecte klep gerepareerd of vervangen door een implantaat.
Percutane kleptherapie
"Een ander optie voor de behandeling van defecte hartkleppen is de nieuwere, zogenaamde percutane kleptherapie. Percutaan betekent “via de huid”. Dit zijn behandelingen waarvoor geen operatie nodig is. Ze zijn daarom een goed alternatief voor patiënten bij wie een operatie onder algehele verdoving niet mogelijk of te risicovol is, bijvoorbeeld door andere ernstige aandoeningen. Bekende minimaal invasieve klepbehandelingen zijn onder meer de transkatheter aortaklepvervanging (TAVI) en rand-tot-rand correcties van de mitralis- of tricuspidalisklep.
TAVI
TAVI staat voor "Transcatheter Aortic Valve Implantation", wat betekent dat er een nieuwe hartklep wordt ingebracht via de hoofdslagader (aorta). Deze procedure wordt gebruikt voor mensen met een ernstige vernauwing van de aortaklep.
Bij TAVI wordt de nieuwe hartklep ingebed in een opvouwbare metalen steiger. Deze wordt met behulp van een katheter naar het hart geduwd, bijvoorbeeld vanuit de lies. Daar wordt de nieuwe klep opengevouwen en kan hij onmiddellijk de functie van de oude klep overnemen. Bij deze procedure wordt de oude klep niet verwijderd, maar dient deze als ondersteuning voor de nieuwe klep; de negatieve effecten van een klepvernauwing worden zo aanzienlijk verminderd.
TAVI gaat ook gepaard met een ziekenhuisverblijf, maar er is geen algehele narcose nodig. Hierdoor is de behandeling minder belastend dan een openhartklepoperatie. Na een TAVI kunt u het ziekenhuis meestal al na enkele dagen verlaten. Door de goede resultaten wordt deze behandeling tegenwoordig soms ook aangeboden aan patiënten voor wie een chirurgische hartklepvervanging een mogelijke optie is, na overleg met het hartteam. Dit team bestaat uit cardiologen, hartchirurgen en anesthesisten.
Reparatie van rand tot rand van mitralisklep
Deze procedure wordt uitgevoerd terwijl je slaapt onder algehele narcose. Er wordt voorzichtig een kleine ultrageluidsonde door je luchtpijp (slokdarm) geleid om duidelijke, gedetailleerde beelden van je hart te krijgen. De slecht sluitende klep wordt vervolgens op het juiste punt met de clip aan elkaar geniet (percutane mitralisklep rand-tot-rand reparatie). Dit zorgt ervoor dat het bloed in de juiste richting kan blijven stromen, maar de terugstroom wordt aanzienlijk verminderd. Hierdoor hoeft het hart niet meer tegen te werken en kan het bij elke slag aanzienlijk meer bloed transporteren. Als gevolg van deze behandeling verbeteren de symptomen van mitralisklepregurgitatie of hartfalen meestal aanzienlijk.
Tricuspidalis rand-tot-rand reparatie
Onder bepaalde omstandigheden is minimaal invasieve reparatie met een katheter ook mogelijk voor de behandeling van tricuspidalisklepregurgitatie (TR), waarbij de tricuspidalisklep lekt en het bloed terug kan stromen naar de rechterboezem. Deze procedure wordt uitgevoerd terwijl u slaapt onder algehele narcose. Er wordt voorzichtig een kleine ultrageluidsonde door je luchtpijp (slokdarm) geleid om duidelijke, gedetailleerde beelden van je hart te krijgen. De lekkende tricuspidalisklep wordt hierbij samengetrokken en vastgezet door op de juiste plaats één of meerdere clips aan te brengen.
De juiste therapie vinden
Om voor elke patiënt de juiste behandeling te kiezen, moet de beslissing in overleg met de behandelende artsen worden genomen. In een "hartteam" bespreken cardiologen en hartchirurgen wat voor elke persoon de optimale therapie is. Hierbij wordt rekening gehouden met mogelijke bijkomende ziekten, de leeftijd van de patiënt en het type klepafwijking. In principe is percutane vervanging van alle vier de kleppen nu mogelijk, maar de toepassing wordt in elk individueel geval zorgvuldig overwogen.
Als je nog steeds op zoek bent naar hartspecialisten, kan onze arts/kliniek-zoekfunctie je misschien helpen: voer gewoon je postcode en/of woonplaats in en je krijgt cardiologen of cardiologische klinieken bij je in de buurt te zien. Probeer het uit!