Hoe je kunt genieten van lichaamsbeweging, zelfs met een chronische hartziekte

Eén ding is duidelijk: als je lijdt aan een chronische hartklepaandoening, ben je fysiek niet meer zo veerkrachtig als vroeger. Maar dat betekent niet dat de bank voortaan je beste vriend moet zijn.
Sporten is juist heel belangrijk: regelmatige, afgemeten lichaamsbeweging vertraagt de progressie van de ziekte omdat het een positief effect heeft op de bloedvaten en organen. Het kan zelfs de hartprestaties verbeteren!

Lichaamsbeweging zorgt ook voor levenslust en in het beste geval voor nieuwe contacten. Een andere factor is dat het secundaire ziekten kan verminderen. Depressie, diabetes type 2 en andere ziekten die vaak hand in hand gaan met hartaandoeningen kunnen op zijn minst worden afgeremd, zo niet voorkomen, met regelmatige lichaamsbeweging.

Goed begeleide revalidatie is bijvoorbeeld nodig na een hartaanval, een operatie (bijv. stent, bypass, MitraClip-procedure) of andere ingrijpende gebeurtenissen die het hart aantasten (bijv. massale verergering van de symptomen van hartfalen, door artsen decompensief hartfalen genoemd). Er bestaan hiervoor hartoefengroepen onder medisch toezicht. Onder medisch toezicht leren getroffenen hun fysieke prestaties correct in te schatten, kunnen ze zonder risico terugkeren naar sportactiviteiten en krijgen ze aanvullend advies over voeding en levensstijl. Je arts kan deelname voorschrijven.

Bespreek met je arts welke hartslag nog gezond voor je is voordat je op eigen houtje gaat trainen. Meestal wordt er een ergometriemeting uitgevoerd om je maximale hartslag te bepalen. Je moet je hart niet overbelasten; aan de andere kant is een bepaalde hoeveelheid inspanning nodig om de sport een gezond effect te laten hebben. Je arts kan je ook vertellen op welke waarschuwingssignalen je moet letten: Als je bijvoorbeeld kortademigheid, pijn op de borst, hartkloppingen, duizeligheid of soortgelijke symptomen ervaart, moet je onmiddellijk stoppen met sporten.

Er zijn ook mensen met een chronische hartziekte die over het algemeen moeten afzien van lichaamsbeweging. Het is daarom essentieel om je plannen vooraf met je arts te bespreken.

Sportclubs en sportscholen bieden volop mogelijkheden om te trainen. Het is het beste om in het begin onder toezicht van ervaren personeel te trainen totdat je de intensiteit veilig kunt inschatten. Een mix van uithoudings- en krachttraining wordt aanbevolen. Dit richt zich op verschillende spiergroepen en stelt ook verschillende eisen aan je bloedsomloop. Je moet je vrij voelen om je in het zweet te werken: je moet minstens drie keer per week trainen met een gemiddelde tot hoge intensiteit. Studies hebben aangetoond dat deze intensiteit leidt tot een meetbare verbetering in de conditie van hartpatiënten. Natuurlijk is het belangrijk dat de oefeningen worden aangepast aan de ernst van de ziekte. En: het moet langzaam worden opgevoerd! In het begin moet u slechts trainen op ongeveer 40% van uw maximale hartslag; naarmate uw conditie verbetert, kan je dit verhogen tot maximaal 70%.

Afhankelijk van de onderliggende ziekte kan intervaltraining geschikter zijn dan pure duurtraining. Bij dit type training worden fasen van lagere inspanning afgewisseld met fasen van hoge intensiteit. Mensen met ernstig hartfalen hebben hier bijvoorbeeld baat bij. Recente wetenschappelijke studies suggereren zelfs dat intervaltraining over het algemeen grotere effecten heeft.